Συνεκδοχή είναι το εκφραστικό-λογοτεχνικό σχήμα κατά το οποίο ένας όρος αντικαθίσταται από έναν άλλο, με τον οποίο βρίσκεται σε σχέση γενικού προς ειδικό ή αντίστροφα. Η πιο συνηθισμένη μορφή συνεκδοχής είναι η χρήση του μέρους αντί για το όλο (pars pro toto) ή του ενός αντί για τους πολλούς. Συνεκδοχή όμως είναι και το αντίστροφο. Πχ. Να βάλω ένα κεραμίδι πάνω απ’ το κεφάλι μου (εννοούνται σπίτι ολόκληρο, όχι μόνο στέγη, και να καλυφθώ ολόκληρος, όχι μόνο το κεφάλι μου) μέρος αντί για όλο.
O Β. με πήρε τηλέφωνο αμέσως μόλις βγήκε από την αίθουσα και μου είπε “Σε θυμήθηκα και σε πήρα τηλέφωνο. Ηθελα κάποιον να με καταλάβει. Μόλις είδα τη Συνεκδοχή“. Μετά μπήκε καπάκι και το ξαναείδε. Τρίτη φορά φοβήθηκε γιατί, όπως είπε, “θα έμπαινε μέσα στην ταινία”. Επέμενε να πάω να τη δω. Με πέτυχε και στο msn 1:30 το πρωί και μου έστειλε “ρε μαλάκα, την είδες ή ακόμα;”. Αν και την είχα από torrentάδικο, ήθελα να τη δω σε αίθουσα. Στο μεγάλο πανί. Και έτσι πρέπει να τη δεις.
Το πρώτο πράγμα μου ρώτησα μόλις τελείωσε η ταινία είναι “πόσο χρονών είναι ο Κάουφμαν”. Παρότι γεννηθείς το ’58, η εμμονή του με το θάνατο και την ηλικία -σ’αυτή την ταινία- ήταν έντονη. Τόσο που με τάραξε. Το ρεαλιστικό άλλαζε συνεχώς σε φανταστικό, ενώ η αίσθηση του χρόνου χανόταν, αρχικά για τον πρωταγωνιστή και στη συνέχεια για μένα. Κατάφερε και μπήκε στο μυαλό του Τζον Μάλκοβιτς. Το δικό μου.
Ο Κάουφμαν εκτός από το σενάριο αναλαμβάνει για πρώτη φορά και τη σκηνοθεσία, η οποία παρότι ιδιαιτέρως προσεγμένη, μένει κάπως στην άκρη μπροστά στο εκπληκτικό σενάριο. Πράγματι, κατάφερε να δημιουργήσει μια ταινία που θα μείνει. Κλασική. Το “λίγο Λιντς, λίγο Φελίνι, λίγο Γούντι Άλεν” περιγράφει, αλλά πολύ γενικά, την ταινία. Την ιστορία του Κέιντεν (για άλλη μια φορά υπέροχος, Φίλιπ Σέιμουρ Χόφμαν), σκηνοθέτη του οποίου η συμβατική ζωή και το έργο του στο τοπικό θέατρο του Σνέκταντι της Νέα Υόρκης, δεν τον ικανοποιούν. Τα υπόλοιπα στο πανί.
Δανείζομαι το πετυχημένο σχόλιο του Ηλία Φραγκούλη “Ο πιο απλοϊκός τρόπος για να εξηγήσεις τον αφηγηματικό σκελετό της Συνεκδοχής είναι η ανάμνηση του μουσικού βίντεο που σκηνοθέτησε ο Μισέλ Γκοντρί για το «Bachelorette» της Björk“. Μη διαβάσεις κριτικές. Μη ψάξεις την υπόθεση. Ουτε καν το trailer. Διάλεξε μια ήσυχη αίθουσα και απόλαυσέ το. Οσες φορές θέλεις.