Πριν λίγο καιρό, όταν είχε παρουσιαστεί το iPad, έγραψα ένα κείμενο σχετικά μ’αυτό και την εξέλιξη των εκδόσεων. Λίγο νωρίτερα είχαμε ρίξει μια ματιά στο πιθανό μέλλον του design εφημερίδας, ενώ ποτέ δεν ξεχάσαμε τις ενδιαφέρουσες προτάσεις του Jacek Utko.

Τώρα, και αφού έχω το iPad στα χέρια μου εδώ και αρκετές εβδομάδες, μπορώ να κάνω πλέον ένα “χειροπιαστό” review, όχι της ίδιας της συσκευής αλλά της επίδρασής της στην πρώτη αγορά που θα αντιδρούσε άμεσα, αυτής των εκδόσεων και ειδικά του Τύπου.

Οι εφημερίδες

NYTimes

Από τις πρώτες εφαρμογές που εμφανίστηκαν, όπως ήταν αναμενόμενο, είναι το NYT Editors’ Choice των New York Times. Σίγουρα καλοσχεδιασμένη όσον αφορά το αισθητικό αποτέλεσμα, υιοθέτησε τη λογική “προσομίωσης του χαρτιού στην οθόνη”, με αρκετά καλό τρόπο θυμίζοντας την έντυπη έκδοσή της.

Τρίστηλο layout, ικανοποιητικό μέγεθος γραμμάτων, και ωραία συνοδεία από εικόνες, αλλά το τελικό αποτέλεσμα δεν ικανοποιεί. Το πρόβλημα, τελικά, είναι ακριβώς αυτό. Το iPad δεν φτιάχτηκε για τέτοια χρήση. Θέλει περισσότερες λειτουργίες, πρέπει να ανασχεδιαστεί και όχι απλώς να προσαρμοστεί το περιεχόμενο. Αλλιώς καταλήγεις με στατικές σελίδες/εικόνες που απλώς εναλλάσσονται με τα εφέ του iPad.

Ακόμη, από την εφαρμογή λείπει εντελώς το πλούσιο και χορταστικό περιεχόμενο. Σπάνια σε κάποιο άρθρο θα συναντήσεις ηχητικό κλιπ ή βίντεο. Η λύση Editor’s Choice δίνει μια μεσοβέζικη και στρυφνή λύση στο μεγάλο θέμα που απασχολεί τις εφημερίδες, δηλαδή στο “τι κάνουμε με το δωρεάν περιεχόμενο” (ή “δεν βγαίνω ρε μάνα μου” και “είναι πολλά τα λεφτά, Άρη”). Δεν μπορείς να δεις ούτε το περιεχόμενο του site, ούτε όλης της εφημερίδας, ούτε καν με επιλογή χρέωσης.

Τέλος, από πλευράς πλοήγησης δεν έχει προβλήματα αλλά καταλήγει βαρετή, δεν υπάρχουν επιλογές, ούτε ενδείξεις, ούτε αναζήτηση. Από τις πρώτες προσεγγίσεις της ταμπλέτας, σίγουρα θα εμφανίσει στο μέλλον πιο πλήρη εφαρμογή, καθώς αυτή μοιάζει απλώς να θέλει να καλύψει την ανάγκη εμφάνισης του τίτλου στο AppStore.

Financial Times

Πολύ ενδιαφέρουσα είναι η εφαρμογή Financial Times iPad Edition των Financial Times, οι οποίοι έχουν δυναμική ψηφιακή παρουσία γενικότερα.

Ο σχεδιασμός της προσπαθεί να διατηρήσει ισορροπίες ανάμεσα στο έντυπο και το web, χρησιμοποιώντας ως ένα σημείο τις δυνατότητες της πλατφόρμας. Με εναλλαγές ανάμεσα σε δίστηλο και τρίστηλο layout, αλλά και πολλές παραλλαγές ανά κατηγορία η όλη αίσθηση που δίνει η εφαρμογή είναι πολύ ευχάριστη, ενώ η τυπογραφία και η καλή χρήση φωτογραφιών αλλά βίντεο κρατούν το ενδιαφέρον του αναγνώστη.

Το περιεχόμενο, μια μίξη του έντυπου αλλά και του online, είναι προσβάσιμο για σύντομη δοκιμαστική περίοδο, αλλά παρέχεται πλήρης πρόσβαση με μια απλή εγγραφή με ένα email. Ακόμη περισσότερα χαρακτηριστικά και εργαλεία παρέχονται σε συνδρομητές με πληρωμή.

The Wall Street Journal

Με μερικές καλές ιδέες αλλά στο σύνολό της μια όχι πολύ ικανοποιητική εφαρμογή είναι η The Wall Street Journal της Dow Jones & Company.

Σχεδιαστικά ακολουθεί τη συνταγή “το χαρτί στην οθόνη” σε μεγάλο ποσοστό, αλλά στα μενού και στις interactive λειτουργίες της έχει μάλλον λύσεις που έχουμε μάθει στο web, δυστυχώς όμως, με όχι πολύ καλό τρόπο, καθώς στην πλοήγηση και τη χρήση τα μικρά κουμπιά και τα πολλά άνοιξε κλείσε κάνουν τη διαδικασία αφιλόξενη.

Μετά τα πρώτα κλικ μπορείς πολύ εύκολα να χαθείς στις ενότητες και τα άρθρα, η δεξιά στήλη που χρησιμοποιεί σαν πλοήγηση καταλήγει εμπόδιο σε πολλά σημεία (έψαχνα πως να διαβάσω τη συνέχεια ενός άρθρου γιατί θεωρούσα ότι δεν είχε άλλο scroll), ενώ πολλές φορές η “άγαρμπη” παρουσία διαφημίσεων, χαλάει την ροή ανάγνωσης.

Όσον αφορά το περιεχόμενο, διαχωρίζει απ’ την πρώτη στιγμή την online έκδοση την οποία κάτω από τον τίτλο “Now” παρέχει δωρεάν μέσα απ’ την εφαρμογή, όπως και την καθημερινή έντυπη έκδοση σε ένα ποσοστό. Το κακό είναι ότι, κάποια άρθρα, καθώς όλο το αρχείο παραμένει κλειδωμένο και απαιτεί συνδρομή ($3.99/εβδομάδα).

Παρουσία στο iPad έχουν ακόμα, η γαλλική Le Monde, και η USA Today, η πρώτη πολύ κοντά στη λογική των NYTimes, και η δεύτερη με μια πιο “ιντερνετική” προσέγγιση, αποτελούν ενδιαφέρουσες προσπάθειες αλλά με όχι και τόσο καλά αποτελέσματα.

Τα περιοδικά

Popular Science+

Από τα πιο αναμενόμενα πράγματα, τουλάχιστον για μένα, στο iPad ήταν να δω σε πράξη τη μελέτη που έγινε για το Mag+ από την Bonnier R&D, και τελικά χρησιμοποιήθηκε από το Popular Science+

Είναι μια εξαιρετική δουλειά πάνω στην αναζήτηση νέων τρόπων πλοήγησης για συσκευές με touch screen. Μια μελέτη που έφερε αποτελέσματα και σίγουρα άνοιξε τα μάτια σε πολλούς για να ψάξουν περισσότερο.

Σαν αποτέλεσμα στην εφαρμογή κάνει αυτό ακριβώς που υπόσχεται, φέρνει το περιοδικό στο χαρτί με ένα πιο ενδιαφέρον τρόπο. Είναι όμως αυτό που κάνει, αυτό που χρειαζόμαστε; Διαφέρει από την αντίστοιχη των NYTimes για τις εφημερίδες; Εκτός το “wow factor” (το οποίο εν μέρη ανήκει στο iPad) είναι πρακτική; Αξίζει να πληρώνει κανείς γι’ αυτήν και, μπορεί αντικαταστήσει την έντυπη έκδοση;

Παρά το καλοσχεδιασμένο layout και τον εύκολο τρόπο πλοήγησης, η απάντηση στα παραπάνω είναι ίσως. Οι φανατικοί αναγνώστες θα πρέπει να μιλήσουν πάνω στο θέμα, αλλά σε αντικειμενική ματιά, και πέραν του ενδιαφέροντος ή όχι για το είδος του περιεχομένου, τελικά δεν με κερδίζει σαν αναγνώστη. Κρατώντας μια οθόνη στα χέρια μου, θέλω να δω και κάνω περισσότερα πράγματα από το να ξεφυλλίζω.

Μια εξαιρετική πρώτη προσπάθεια για περιοδική έκδοση σε tablet αλλά ήδη μοιάζει να ξεπερνιέται. Τα επόμενα βήματα τα έδειξε το…

Wired

Το Wired με μια εφαρμογή (WIRED Magazine) που έπιασε τα 24.000 downloads σε μια μέρα, παρά το κόστος της. Και είναι ακριβή! Η έντυπη έκδοση έχει $5.99 (στην Ελλάδα περίπου €8-10). Η συνδρομή στις ΗΠΑ έχει $10, δηλαδή $0.83 το τεύχος. Με $4.99 αγοράζεις την εφαρμογή και μάλιστα με όλες τις διαφημίσεις μέσα! Εκτός αυτών η εφαρμογή είναι βαριά(μισό BG!). Αυτά για να αρχίσουμε με τα αρνητικά, αλλά…

…και μόνο η σύγκριση με τα υπόλοιπα περιοδικά για το iPad είναι άδικη. Το Wired app είναι ό,τι πιο κοντινό έχουμε σε όραμα για το σε τι θα μεταμορφωθούν τα περιοδικά. Το μισό GB, συμπεριλαμβανομένων δύο κλιπ από το νέο Toy Story, μπορεί να χρειάζεται 7 λεπτά να κατέβει με WiFi σύνδεση, αλλά τελικά τα αξίζει.

To GQ (2.8 MB) και το Vanity Fair (3.6 MB) μοιάζουν σαν φτωχοί συγγενείς δίπλα του.

Σχεδιαστικά είναι άρτιο. Κρατάει το art direction του περιοδικού αλλά ξανασχεδιάζεται για να ταιριάξει στην οθόνη και τη χρήση του iPad. Οπως και στην περίπτωση του site του Wired, θα βρεις όλο το περιεχόμενο (αν και το πληρώνεις), αλλά και επιπλέον λειτουργίες αποκλειστικά για την εφαρμογή.

Το design δεν είναι μόνο το layouting και οι γραμματοσειρές -σ’αυτά το Wired ήταν πάντα παράδειγμα έτσι κι αλλιώς- αλλά η πλοήγηση, η φιλικότητα, η ευκολία. Το περιεχόμενο προσαρμόζεται τέλεια ανάλογα με το αν κρατάς την οθόνη οριζοντίως ή καθέτως, ενώ έχεις 4 διαφορετικούς τρόπους πλοήγησης: γραμμική ανάγνωση, αναζήτηση άρθρου από λίστα, “ξεφύλλισμα” με γρήγορο scroll σε thumbails, και ακολουθώντας τα link (κάτι που τόσο εύκολα ξέχασαν πολλοί στο iPad).

Σε πολλά άρθρα η εικονογράφηση είναι interactive, άλλοτε με τη μορφή photo gallery ή με hot spots πάνω στην εικόνα, άλλοτε ως 360-view ή και βίντεο. Το επίπεδο και η ποιότητα των εικονογραφήσεων είναι αντάξιο της έντυπης έκδοσης (οι αναγνώστες του περιοδικού καταλαβαίνουν καλύτερα τι εννοώ).

Η εφαρμογή του Wired δεν είναι η απόλυτη και μοναδική λύση, ίσως μάλιστα ξεπεραστεί γρήγορα, είναι όμως αυτή τη στιγμή η πιο πλήρης αίσθηση της επίδρασης του iPad (και ανάλογων συσκευών) στις εκδοτικές επιχειρήσεις και ένα καλό case study για την…

Ελληνική αγορά

Εδώ τα πράγματα κινούνται αργά. Ανέκαθεν έτσι ήταν, εμφανίστηκε και η κρίση (τέτοια πράγματα μας τρομάζουν πολύ) και μαζεύτηκαν όλοι. Τα ελληνικά περιοδικά δεν έκαναν καμιά κίνηση ακόμα ούτε στο iPhone, με ελάχιστες εξαιρέσεις που προτίμησαν την εύκολη, μα αδιάφορη και μακροπρόθεσμα ακριβή λύση των Pixel Mags. Αντίθετα οι εφημερίδες αντέδρασαν πιο άμεσα και μάλλον καλύτερα αφού οι μεγαλύτερες (Βήμα, Νέα, Θέμα, Ναυτεμπορική) παρουσίασαν μια κάποια έκδοση εφαρμογής για iPhone.

Αντικειμενικά είναι νωρίς για την Ελλάδα και την εξάπλωση των τεχνολογιών αυτών, να εμφανιστούν πλήρεις λύσεις από τις εκδόσεις, δεν είναι νωρίς όμως για τις πρώτες μελέτες.

Κάνω μια βόλτα στα site ελληνικών εφημερίδων μέσω iPad. Ελάχιστα φαίνονται σωστά και κανένα στο 100% του (το Πρώτο Θέμα σε υποδέχεται με ένα μεγαλοπρεπές κατακόκκινο φόντο και την ενημέρωση πως πρέπει να κατεβάσεις το Flash Player). Ανάλογα είναι τα πράγματα και στο iPhone ενώ η μόνη που έχει έκδοση mobile είναι η Ελευθεροτυπία (mobile.enet.gr).

Συμπέρασμα;

Το iPad ήρθε για να μείνει. Τέτοιου είδους συσκευές θα διαδοθούν στο άμεσο μέλλον και (προσωπική εκτίμηση) θα αντικαταστήσουν τα laptop ως χρήση στο σπίτι, στον καναπέ και ως απλή χρήση πχ. ταξίδια.

Είναι συσκευές που προορίζονται για κατανάλωση περιεχομένου σε κάθε μορφή. Μόνο που για να προσεγγίσει κάποιος παραγωγός περιεχομένου το κοινό θα πρέπει να έχει πράγματα να πει, να τα πει με ωραίο πρωτότυπο κι ενδιαφέρον τρόπο και με κόστος προσιτό και λογικό (ακούς Wired;).

Στην Ελλάδα τα πράγματα είναι θολά, και τα τεχνολογικά χάσμα μεγάλα. Θα πρέπει πρώτα να μελετήσουμε και να επενδύσουμε στην παιδεία και μετά να δούμε την εξάπλωση των νέων τεχνολογιών σε ευρεία χρήση, αλλά οι πάσης φύσεως εκδότες δεν θα πρέπει να ξεχνάνε πως υπάρχει κόσμος με απαιτήσεις, ενώ σύντομα αυτός ο κόσμος θα αυξηθεί.

Είναι καιρός να αρχίζει να αλλάζει η μορφή του Τύπου. Αυτό βέβαια, ξεκινά από την ποιότητα του περιεχομένου και το επίπεδο των ΜΜΕ και Εκδοτικών, το οποίο όπως είναι τώρα -όσο το βλέπω καθημερινά γύρω μου- δεν με κάνει πολύ αισιόδοξο για αλλαγές. Εύχομαι να βγω λάθος.