Μπορεί το site που επισκέπτονται καθημερινά εκατομμύρια χρήστες να έχει καλό design; Ναι. Θα έπρεπε να έχει; Σίγουρα. Έχει; Χμ…

Το μεγαλύτερο site κοινωνικής δικτύωσης ξεκίνησε με εμφανή έλλειψη σχεδιασμού. Υπήρξε μια πρώτη μελέτη σε επίπεδο χρηστικότητας (usability) και κάποιες βασικές λύσεις σε επίπεδο σχεδιασμού περιβάλλοντος χρήστη (UI = user interface) αλλά αυτό δεν είναι αρκετό.

Οι λόγοι για τους οποίους το Facebook έφτασε εκεί που είναι σήμερα είναι πολλοί και διάφοροι, αλλά δεν θα τους αναλύσουμε σ’αυτό το άρθρο. Αυτό που μας ενδιαφέρει είναι το design του και πιο συγκεκριμένα η εξέλιξή του στους τελευταίους μήνες.

Πριν λίγο καιρό, είδαμε μια μεγάλη αναβάθμιση σε εργαλεία και χαρακτηριστικά, αλλά όχι κάτι ιδιαίτερο από πλευράς σχεδιασμού. Έφτασε όμως, πριν λίγες εβδομάδες, η μέρα του f8, του ετήσιου “συνεδρίου” του Facebook όπου παρουσιάζει κάθετι νέο. Εκεί ο Mark Zuckerberg παρουσίασε πολλές αλλαγές σε επίπεδο λειτουργιών αλλά και σχεδιασμού.

Το βασικότερο στοιχείο είναι αυτό του Timeline Profile. Πρόκειται για ένα νέο σχεδιασμό στο προφίλ του χρήστη που παρουσιάζει ό,τι δραστηριότητα έχει δηλώσει ή έχει κάνει στο Facebook, από τη μέρα που γεννήθηκε. Ο νέος σχεδιασμός είναι εξαιρετικά λεπτομερής σε σχεδιασμό και αρκετά πλήρης από interactions, ενώ δίνει ακόμα μεγαλύτερη έμφαση στις επιλογές του χρήστη. Ακόμα και η νέα μεγάλη φωτογραφία στο πάνω μέρος δείχνει αυτές τις νέες βαρύτητες.

Στο νέο προφίλ θα έχουν πρόσβαση και τα νέα Lifestyle apps τα οποία μπορούν να εμφανίσουν, εφόσον ο χρήστης το επιλέξει, πληροφορίες ή περιεχόμενο με πιο ενδιαφέρον τρόπο.

Παρατηρώντας το νέο προφίλ, βλέπουμε αμέσως μια σημαντική διαφορά στο σχεδιασμό σε σχέση με το υπόλοιπο Facebook. Η αρχική σελίδα του, παρά τις μικρές προσθήκες διατηρεί τον τρίστηλο σχεδιασμό και την ενοχλητικά μονότονη τυπογραφία ενώ στο προφίλ βλέπουμε πολλές βελτιώσεις, πχ. στα κουμπιά και στα tooltips αλλά και στις εσωτερικές σελίδες όπως οι Πληροφορίες, οι Φωτογραφίες ή τα Likes.

Είναι ένας σχεδιασμός σίγουρα πιο φρέσκος και πιο καθαρός και μονοσήμαντος, χωρίς μεγάλη ενόχληση από διαφημίσεις και άλλου είδους “θόρυβο”, με καλύτερη ισορροπία στα χρώματα και πιο λεπτομερή και σωστά εικονίδια, ενώ τα πολλαπλά επίπεδα interactions τον κάνουν πιο “ζωντανό”. Δεν υπάρχει επίσημη πληροφόρηση για το αν το Facebook θα υιοθετήσει το νέο σχεδιασμό σε όλο το site, αλλά έχει ενδιαφέρον το ότι έχει αρχίσει να δίνει μεγαλύτερη βαρύτητα στο design .

Το τελευταίο αποδεικνύει και ο όλος σχεδιασμός του νέου iPad application του Facebook (διαθέσιμο από σήμερα) το οποίο συνοδεύτηκε και από αναβάθμιση του iPhone app.

Οι ίδιες αλλαγές έγιναν και στα m.facebook.com και touch.facebook.com, στα οποία προφανώς έχουν πρόσβαση και οι συσκευές με Android.

Το design της εφαρμογής έχει πολλά κοινά στοιχεία ανάμεσα στις δύο πλατφόρμες όπως και με το site, αλλά οι σχεδιαστές της προχώρησαν ένα επίπεδο πιο πέρα, υιοθετώντας στοιχεία από τα guidelines της Apple παρουσιάζοντας έτσι ένα πολύ ενδιαφέρον αποτέλεσμα. Κατάφεραν να φέρουν πολλά στοιχεία από το νέο σχεδιασμό του Facebook και να διατηρήσουν το “art direction” του (όποιο κι αν είναι αυτό) αλλά να προσθέσουν και νέα στοιχεία και λύσεις κυρίως στην πλοήγηση και την όλη εμπειρία του χρήστη (UX = user experience), στα interactions και στην τυπογραφία, κάνοντας την εφαρμογή να μοιάζει καλύτερη και από το ίδιο το site.

Γιατί όμως “σημειώνουμε Χ”;

Πράγματι, το Facebook κάνει βήματα προς το design. Αντίστοιχα βήματα που δοκίμασε να κάνει και το MySpace με τον ολικό ανασχεδιασμό του (αν και άργησε πολύ και έτσι δεν κατάφερε τίποτα). Αντίστοιχα βήματα που κάνει το Google με επίσης ολικό ανασχεδιασμό όλων των υπηρεσιών του κάτω από μία κοινή αισθητική.

Το παράδειγμα της Google είναι αυτό που θα χαρακτηρίζαμε ως “νίκη” του σωστού design. Τα βήματα του Facebook όμως μοιάζουν συγκρατημένα. Είναι γιατί απευθύνεται σε μεγάλο αριθμό χρηστών; Σίγουρα παίζει το ρόλο του. Είναι γιατί τεχνικά δεν μπορεί να προχωρήσει σε μεγάλη αλλαγή; Πολύ λογικό. Είναι γιατί οι αλλαγές στο τεχνικό κομμάτι είναι τόσο συχνές που δεν επιτρέπουν να διατεθεί χρόνος στη μελέτη του σχεδιασμού; Πολύ πιθανό.

Άρα σε σχέση με την ως τώρα “ήττα” του design από το Facebook είμαστε σε κατάσταση “ισοπαλίας”.

Συμπεράσματα;

To design είναι απαραίτητο κομμάτι των νέων Μέσων. Ακόμα κι αν έχει κανείς το πιο ενδιαφέρον περιεχόμενο, ή τους πιο πολλούς χρήστες δεν μπορεί να το αφήσει στην τύχη ή σε πειραματισμούς. Επίσης, η κίνηση του Facebook να σχεδιάσει iPad app παρόλο που ο ίδιος ο Zuckerberg το είχε “αποκλείσει” ένα χρόνο πριν, δείχνει το πόσο σημαντικό είναι πλέον το mobile web design  αλλά και οι ταμπλέτες.

Τέλος, η όμορφη παρουσίαση των καθημερινών στιγμών και επιλογών της ζωής μας, δηλαδή του “ψηφιακού προσώπου” μας είναι μια τάση που όλο και αυξάνεται. Το (ψηφιακό ή μη) design γίνεται ανάγκη και υπόθεση όχι μόνο των επιχειρήσεων αλλά και του καθενός.