Το μέλλον του design εφημερίδας
Στην Ελλάδα η επανέκδοση μιας εφημερίδας όπως ο Ελεύθερος Τύπος μπορεί να σημαίνει επιστροφή στο παλιό λογότυπο και σχεδιασμό του φύλλου —παρά τον επιτυχημένο και πολυβραβευμένο σχεδιασμό— στην Πορτογαλία όμως, μια εφημερίδα ξεπερνάει το χιλιοειπωμένο «η εφημερίδα είναι ένα μέσο που πεθαίνει» και προχωράει σε ένα ολικό ανασχεδιασμό περιεχομένου και σχεδιασμού που ανεβάζει τις πωλήσεις της.
Τα φύλλα δεν πουλάνε, το κομμάτι της διαφημιστικής πίτας μειώνεται και όλο και περισσότερος κόσμος διαβάζει τις ειδήσεις online. Το σίγουρο είναι ότι κάτι πρέπει να αλλάξει. Πριν λίγους μήνες η δουλειά του Jacek Utko, σε επιτυχημένους επανασχεδιασμούς εφημερίδων, τράβηξε τα βλέμματα και αναπτέρωσε τις ελπίδες πολλών για το μέλλον των έντυπων εφημερίδων.
Ανάλογη επιτυχία έχει στην Πορτογαλία η καθημερινή “i” (informação) η οποία βραβεύτηκε ως “best designed newspaper of Spain and Portugal” (στην κατηγορία 20.000-60.000), ενώ αύξησε την κυκλοφορία της από 11.000 το Μάιο σε 16.000 τον Αύγουστο.
Η νέα “i” δεν έχει τη δομή μιας παραδοσιακής εφημερίδας. «Η αίσθησή μας ήταν,» λέει ο Figueiredo, από τα βασικά μέλη της ομάδας, «ότι ο κόσμος δεν ενδιαφερόταν πια για τις παραδοσιακές ενότητες. Παραδοσιακά, οι συντάκτες έπρεπε να “γεμίσουν” μια πολιτική στήλη ακόμη κι αν δεν υπήρχε κάτι σχετικό ή ενδιαφέρον να αναφέρουν. Θέλαμε να προσφέρουμε κάτι διαφορετικό.» Ετσι ορίσανε πέντε βασικές ανάγκες-θέματα τα οποία θέλανε να καλύψει η εφημερίδα, και κατέληξαν σε πέντε λέξεις κλειδιά.
Εκτός από θέματα δομής και περιεχομένο, αλλάξανε και το σχεδιασμό, αφήνοντας πίσω το κλασικό layout εφημερίδας και υιοθετώντας ένα ύφος και τρόπο σχεδιασμού πιο κοντά σε περιοδικό. Θυμίζω εδώ, ξανά, πως προς τα εκεί ήταν και το πρώτο βήμα ανασχεδιασμού του ΕΤ.
Ο Nick Mrozowski, art director της “i”, είπε «νομίζω ότι η κεντρική ιδέα, όχι μόνο στο design αλλά στην εφημερίδα σαν σύνολο, είναι ότι θέλουμε να προσπαθήσουμε να παράγουμε ένα περιοδικό κάθε μέρα.» Οι διαστάσεις του δείχνουν ακόμη περισσότερο προς τα εκεί. Ενα μεγάλο μέρος της δουλειάς αποτελεί ο καθημερινός σχεδιασμός της εφημερίδας. Στην αρχή, εξηγεί ο Mrozowski, η ιδέα ήταν η εφημερίδα να έχει ένα template που θα άφηνε κάποιες σελίδες δεδομένες ως προς το design κάθε φορά, άρα δεν θα χρειάζονταν καθημερινό σχεδιασμό και ότι οι συντάκτες απλά θα τοποθετούσαν το περιεχόμενο στο layout. «Αλλά, μέρα με τη μέρα, αυτή η λογική εγκαταλήφθηκε,» συνεχίζει. «Καταλάβαμε ότι το είδος της εφημερίδας που φτιάχνουμε έχει πολύ ιδιαίτερο περιεχόμενο και κάθε σελίδα θα πρέπει να είναι σχεδιασμένη κατά περίπτωση για να ταιριάζει στις ανάγκες του ρεπόρτερ ή του συντάκτη.»
Πριν λίγο καιρό, στο Cuatro Tipos, το καλύτερο ισπανικό blog για news design, ο Herminio Javier Fernandez έγραψε:
“I never saw in a newsstand something like this, and I never expected to see that”
Θα ήθελα να μάθω την άποψη των ελλήνων συντακτών σε εφημερίδες, αλλά και των σχεδιαστών και —κυρίως— διευθυντών, πάνω σ’αυτή την προσπάθεια, που θεωρώ πως έχει ενδιαφέρον. Εχοντας εμπειρία σε εβδομαδιαίο ένθετο εφημερίδας με δομή και layout αυτού του ύφους πιστεύω πως η πρώτη αντίδραση, και μάλιστα στην εποχή μας, θα ήταν μάλλον αρνητικές, μιας και οι ανάγκες σε δυναμικό DTP είναι πιο μεγάλες, ενώ και οι απαιτήσεις από τους συντάκτες αυξάνονται αλλά αυτές οι νέες ισσοροπίες περιεχομένου-εικόνας-layout, είναι που την κάνουν ενδιαφέρουσα σε καθημερινή βάση. Και αυτό είναι που ψάχνουν όλοι.
Διάβασε, επίσης το μανιφέστο της “i” (τα bold είναι δικά μου):
The new “i” will be news caviar. News paté. Not news pottage.
News, stories, analysis, opinions and services will be presented in a first-class graphic model, but the secret of the new formula will not be the quality of the design but the relevance of the content.
This has been a content-driven redesign.
“i” wants be an extremely efficient newspaper.
Offering quality and compelling information in an attractive, compact, and easy to read newspaper format.
Not zooming old formulas into fewer pages. But enhancing the best content ever edited.
Saving time. Saving paper. Saving Money.
As an editor’s newspaper, “i” will need very strong editing of the news.
Editing must be one of the most important newsroom skills.
Editing means, first, to be selective.
Editing means, second, to write and rewrite to make the content better.
The new graphic model will be a perfect tool for this editing, editing, editing mantra.
How?
With a “show, don’t tell” news strategy.
Smart infographics will deliver greater amounts of information.
Like good and dramatic pictures.
Or provocative and meaningful illustrations.
Our Portuguese readers will get more information than ever in print and online .
And our superb content will capture more eyeballs than ever.
The website will offer expanded versions of our print content.
Everybody and everything will be edited.
So, columnists will be edited. Letters to the editor will be edited. Front page stories will be edited. Reviews will be edited.
Features will be edited. Listings and agendas will be edited.
The print edition will be our premium edition.
Only the best of the best will have space in print.
At the end of the day, our strength is not how many pages we print or how much information we deliver, but how much time our readers spend reading, not just looking or browsing.
If we can increase the time devoted by readers to our tightly edited print newspaper, the new model will be a great success.
The new formula of “i” combines short and long pieces, but both will be strongly edited.
This is essential journalism.
This is intense journalism.
This is reflective journalism.
So, we as journalists will need to work more so that our readers work less.
This will be our best service to them.
And to our advertisers, who will love a print product that makes readers read and enjoy news and ads.
Devoting more and more time.
The dream of any journalist.
And the best business for any newspaper.
Πηγές:
— A Portuguese success story: could i be the future of newspapers?
— Innovation’s i, one of the 2009 best designed newspaper of spain and portugal
— Future newspaper design
Θα μιλήσω και σαν αναγνώστρια και σαν εργαζόμενη για 12 χρόνια ως συντάκτρια ύλης.
Σαν μεγάλης ηλικίας (είμαι 52 ετών) αναγνώστρια, αν διάβαζα ακόμα εφημερίδα, θα ήθελα να νιώθω ότι μπαίνω κάθε μέρα σε ένα οικείο χώρο, άρα προτιμώ το σταθερό layout.
Θα ήθελα επίσης να νιώθω ότι διαβάζω εφημερίδα κι όχι περιοδικό, διότι αν θέλω περιοδικό θα αγοράσω περιοδικό που επίσης έχει κάποιες σταθερές στήλες και ξέρω πού θα βρω τι.
Επομένως ως αναγνώστρια δεν θα με κέρδιζε ένα πιο ασταθές layout που θα άλλαζε ανάλογα με τα θέματα. Π.χ. μου άρεσε που κάποτε στα ΝΕΑ εύρισκα τα διεθνή του Μητσού στη συγκεκριμένη σελίδα των διεθνών και δεν είχε κάθε μέρα διαφορετική ύλη ώστε να τα μετακινούν.
Επαψα να διαβάζω εφημερίδα όχι γιατί δεν μου άρεσε το layout, αλλά γιατί αυτά που διάβαζα σταδιακά ένιωθα ότι δεν με αφορούν.
Επίσης διότι όσο η ζωή μου γινόταν πιο βιαστική – άλλες ταχύτητες – τόσο μου φαινόταν πιο εύκολο και ξεκούραστο να ακούω ειδήσεις κυρίως από το ραδιόφωνο, ή να τις βλέπω από την τηλεόραση.
Οταν έπαψα να αγοράζω καθημερινή εφημερίδα συνέχισα να αγοράζω το εβδομαδιαίο Ποντίκι που ήταν ανάμεικτο εφημερίδα – περιοδικό και που κυρίως μου έδινε τη δυνατότητα να πληροφορούμαι για τα σημαντικά γεγονότα της εβδομάδας και επιπλέον για ιστορικά θέματα τοπικά ή διεθνή που ήταν σε στυλ έρευνας.
Μετά άρχισε να με κουράζει ακόμα και αυτό. Τώρα ακούω μόνο ραδιόφωνο και σπάνια βλέπω ειδήσεις και στην τηλεόραση και αν θέλω να διαβάσω κάποιο θέμα το ψάχνω στο διαδίκτυο.
Το να προσπαθήσουν να μου προσφέρουν τηλεόραση μέσω της εφημερίδας με πολύ εικόνα και λίγο κείμενο όπως π.χ. αυτό που έχεις στο πλάι δεν πιάνει σαν κόλπο.
Η τηλεόραση έχει κίνηση που δεν μπορεί να έχει η εφημερίδα ή το περιοδικό όσες εικόνες και αν βάλει.
Στην τηλεόραση μπορώ να κάνω ζάπινγκ και να δω τι λέει και στο άλλο κανάλι. Στο διαδίκτυο μπορώ να ψάξω ένα θέμα και να δω τι λένε γι’ αυτό πολλές εφημερίδες.
Επομένως όσο και να αλλάξει το layout δεν πρόκειται η εφημερίδα να με φέρει πίσω σαν αναγνώστη στην έντυπη μορφή της.
Θα συνεχίσει ωστόσο μάλλον να υπάρχει, επειδή μπορείς με αυτή να σκοτώνεις μύγες, κάτι που δεν μπορείς να κάνεις με το laptop, όπως είχε πει νομίζω κάποια στιγμή και ο ANemos, από τον οποίο βρήκα το ποστ σου.
Ωστόσο επειδή δεν έχω συχνά μύγες μάλλον θα τη χρειάζομαι σπάνια.
Αλλά αν αλλάξουν οι ρυθμοί της ζωής μου και γίνουν πιο χαλαροί, αν έχει αξιόλογο στο σύνολο του περιεχόμενο που να με αφορά σαν πολίτη, μπορεί και να αρχίσω πάλι να την αγοράζω και να κάθομαι στο καφενείο να τη διαβάζω χαλαρά.
Τώρα ως συντάκτης έχω να σου πω τα εξής: Στην Ελλάδα οι περισσότερες εφημερίδες σχεδιάζονται στο χαρτί από το συντάκτη και ο γραφίστας, ή ο απλός χειριστής υπολογιστή στήνει τη σελίδα στο εκδοτικό πρόγραμμα. Αλλά δεν υπάρχει επαρκής χρόνος για μία δημιουργική συνεργασία των δύο, αν δεν έχει η εφημερίδα δικά της πιεστήρια.
Και χρειάζεται η δημιουργική συνεργασία, διότι ο συντάκτης αξιολογεί το περιεχόμενο, ενώ ο γραφίστας κινείται μόνο με βάση το εικαστικό αποτέλεσμα.
Κατ’αρχάς να σε ευχαριστήσω για το χρόνο σου και για το σχόλιο.
Ας τα πάρουμε απ’την αρχή, λοιπόν. Για τις συστάσεις, είμαι 29 ετών, εργάζομαι σαν γραφίστας και web designer 10 χρόνια τώρα, ανάμεσα στα οποία έχω δουλέψει σε 3 περιοδικά σαν art director, και για ενάμιση χρόνο σε creative media εκδοτικής.
Διαβάζω εφημερίδες, μόνο κυριακάτικες όμως γιατί δεν βρίσκω κάτι ενδιαφέρον στα καθημερινά φύλλα, τα βρίσκω βαρετά – και ακριβά.
Να ξεκαθαρίσω εδώ πως όταν μιλάμε για καθημερινά ανανεωμένο layout δεν μιλάμε για έλλειψη οργάνωσης και σταθερών θέσεων ή σειράς, αλλά για πιο ενδιαφέρον και “ελαστικό” στις ανάγκες του κειμένου layout. Η δημιουργική συνεργασία που αναφέρεις στο τέλος του σχολίου σου, δεν είναι και τόσο δημιουργική όταν ο συντάκτης ασχολείται μόνο με το κείμενο και ο γραφίστας μόνο το εικαστικό αποτέλεσμα. Δημιουργική συνεργασία είναι όταν ΟΛΟΙ δουλεύουν μαζί με κοινό στόχο ένα ενημερωτικό, βοηθητικό, λειτουρικό και καλαίσθητο αποτέλεσμα.
Για το παράδειγμά σου με τη στήλη του Μητσού, θα έλεγα πως φυσικά και θα πρέπει να τη βρίσκεις σε σταθερή θέση (και περίπου στην ίδια σελίδα, εφόσον υπάρχει σε καθημερινή βάση) αλλά γιατί θα πρέπει να έχει και το ίδιο layout; πχ. η στήλη του Στάθη (Ναυτίλος) είναι πιο κοντά στη λογική της πορτογαλικής “i”.
Το ίδιο ισχύει και για την εικονογράφηση. Η χρήση διαγραμμάτων, infographics, συμβολικών και όχι μόνο εικονογραφήσεων, σε σχέση με την τυπική εξαντλητική χρήση (συχνά αδιάφορων) φωτογραφιών βελτιώνει πολύ την εικόνα του εντύπου.
Επίσης η διαφορά περιοδικού και εφημερίδας (διορθώστε με αν κάνω λάθος) δεν ορίζεται από το layout του καθενός, αλλά από την περιοδικότητα και το είδος του περιεχομένου. Και επανέρχομαι στο θέμα των “σταθερών στηλών” οι οποίες για μένα είναι κάτι από αυτά που χαλάνε μια εφημερίδα. Εξηγούμαι. Δεν θέλω άποψη από μια καθημερινή εφημερίδα, θέλω γεγονότα, στοιχεία και πληροφορίες. Facts. Την άποψη, τη μελέτη κλπ. θα την πάρω από ένα περιοδικό ή έστω στο κυριακάτικο φύλλο (εξαιρετικό παράδειγμα ο Ιος της Κυριακής).
πχ. Στην εφημερίδα, θέλω το ότι θα γίνει μια συναυλία, που, πως θα πάω (χάρτη), πόσο θα πληρώσω (πίνακες). Το αν είναι καλός ο καλλιτέχνης ή την ανασκόπησή της δεν την θεωρώ είδηση. Θέλω τις ανακοινώσεις του Υπουργού Οικονομίας και διαγράμματα και στατιστικά και μετρήσεις πάνω τους, όχι την άποψη του συντάκτη αν είναι “καλά” ή “κακά”. Την ανάλυση του οικονομικού συντάκτη τη θέλω σε μια ειδική έκδοση να την κρατήσω και να τη μελετήσω.
Στη σημείωσή σου για το εβδομαδιαίο Ποντίκι νομίζω μιλάμε την ίδια γλώσσα ;)
Απ’την άλλη, το ραδιόφωνο είναι ένα εξαιρετικό μέσο για πληροφόρηση και άμεση ενημέρωση, αλλά ή έλλειψη μεγάλων επενδύσεων στην Ελλάδα και η στροφή προς το μονότονο playlist, απομακρύνει αξιόλογους ανθρώπους και μπροστά και πίσω απ’τα μικρόφων (πλην ελάχιστων εξαιρέσεων).
Οσο για την τηλεόραση, δεν την ανοίγω πλέον. Κάποτε, την άνοιγα μόνο για τις ειδήσεις, τώρα ούτε αυτές αντέχονται. Δεν υπάρχει ούτε ένα σωστό ενημερωτικό δελτίο, ούτε ένα ειδησεογραφικό κανάλι. Γιατί δεν έχουμε ένα “CNN Greece”;
Συμφωνώ πως οι εφημερίδες πεθαίνουν. Διαφωνώ με τον Αντρέα σε ό,τι αφορά την παράταση και τα πυροτεχνήματα και μαζί σου σε ό,τι αφορά τη λειτουργία μυγοσκοτώστρας. Αν είναι να το κλείσουν, ας το κλείσουν το μαγαζί νωρίς να ησυχάσουμε. Αν όμως το δούνε σοβαρά, και μιλήσουμε για αναγέννηση του μέσου, με ενδιαφέρει πολύ.
Μόνο που τέτοια πράγματα που συζητάμε και πιστεύω πως θέλουμε, βλ. αξιόλογα κείμενα, έγκυρες ειδήσεις, ενημερωτικές εικονογραφήσεις, ενδιαφέροντα εικαστικά και λειτουργικά layout, μελετημένες απόψεις και όχι χαβαλέ σχολιασμούς για “να γεμίζουμε σελίδες”, και δημιουργική συνεργασία συντακτών, φωτογράφων, εικονογράφων, γραφιστών, και ενεργών (ουχί αδιάφορων) πολιτών θέλει δουλειά, μεράκι, ενδιαφέρον, κέφι.
Δύσκολο;
Θα προσπαθήσω να σου απαντήσω σύντομα, αν τα καταφέρω :-)
1. Η δημιουργική συνεργασία γραφίστα – υλατζή είναι εφικτή μόνο όταν υπάρχει επάρκεια χρόνου, αλλά οι εφημερίδες δεν έχουν το ρυθμό των περιοδικών. Ερχονται π.χ. τα κείμενα στις 7 και στις 10 το πολύ πρέπει να έχουν κλείσει όλες οι σελίδες. Αυτό δεν ισχύει για εφημερίδες με δικό τους πιεστήριο. Εκεί έχουν περισσότερο χρόνο στη διάθεσή τους. Αλλά και πάλι είναι λογικό ο συντάκτης να δώσει περισσότερη σημασία στο κείμενο. Διότι για παράδειγμα του γραφίστα του ταιριάζει να βάλει ένα μικρό κομμάτι σε κάποιο σημείο, διότι του κάθεται καλύτερα εικαστικά, αλλά το συγκεκριμένο κομμάτι μπορεί να υπάρχει λόγος να μην τονιστεί, να πρέπει να πάει στον πάτο της σελίδας και να θαφτεί… και να πρέπει να αναδειχθεί κάποιο άλλο θέμα με περισσότερη βαρύτητα για την εφημερίδα. Υπό αυτή την έννοια λέω ότι ο συντάκτης νοιάζεται για το κείμενο, ενώ ο γραφίστας για το εικαστικό αποτέλεσμα.
2. Η καθημερινή εφημερίδα δεν έχει νόημα να έχει γεγονότα, υπό την έννοια της είδησης, διότι ήδη την έχει προλάβει η τηλεόραση. Αυτός ήταν ένας σημαντικός λόγος που έχασαν οι εφημερίδες σε αναγνωσιμότητα. Κάποτε ήταν το μοναδικό μέσο που σε πληροφορούσε για τις ειδήσεις. Τότε το ραδιόφωνο είχε ανά ώρα και παλαιότερα ακόμα πιο αραιά ειδήσεις, άρα αγόραζες εφημερίδα να μάθεις όλα τα νέα. Σήμερα τα ξέρεις ήδη. Να γιατί υπάρχει και η τάση να θέλουν να μοιάσουν στην τηλεόραση με αρκετές εικόνες κλπ.
3. Η εφημερίδα, στην πιο παραδοσιαικής μορφή και με ελάχιστες εξαιρέσεις μοντέρνου Layout, κατά κανόνα είχε πιο στενές στήλες και λιγότερο φωτογραφικό υλικό.
Η στενή στήλη διαβάζετε πιο εύκολα και στα όρθια. Το μάτι την τρέχει γρήγορα. Ενώ το περιοδικό έχει πιο φαρδιές κατά κανόνα στήλες και είναι για πιο χαλαρό διάβασμα, όχι για γρήγορη ενημέρωση. Αυτό τουλάχιστον έχω κατανοήσει σαν μία βασική διαφορά, πέρα από το περιεχόμενο.
Η παραδοσιακή εφημερίδα περιείχε κυρίως ειδήσεις σε συντομία και κάποια θέματα πιο εκτεταμένα.
Αλλά σταδιακά άλλαξε αυτή η λογική από το 1990 περίπου που άρχισαν τα πρώτα προβλήματα με τον έντυπο τύπο και όσο κυριαρχούσε όλο και περισσότερο η τηλεόραση και άρχιζε να μπαίνει στο παιχνίδι και το διαδίκτυο (έξω, όχι εδώ ακόμα τότε).
Αλλά για τις εφημερίδες στο εξωτερικό το πρόβλημα ήδη ήταν έντονα ορατό το 1990. Στην Ελλάδα έφτασε με πιιο αργούς ρυθμούς.
4. Συμφωνώ ότι χρειάζεται δουλειά, μεράκι, ενδιαφέρον και κέφι για να βγάλεις ένα καλό αποτέλεσμα. Αλλά αυτό έχει χαθεί σε όλα τα επίπεδα. Από το ότι πλεόν λείπει ο δημοσιογράφος – διευθυντής με αρχ…α και οι αποφάσεις λαμβάνονται κυρίως από τα οικονομικά επιτελεία μόνο που θέλουν όλο και μεγαλύτερη συρρίκνωση του κόστους. Θεώρησαν ότι τα κομπιούτερ πρέπει να μειώσουν δραστικά το προσωπικό και όχι να κάνουν πιο σωστή δουλειά…
Επίσης απαιτείται οργάνωση που σπάνια διαθέτουν οι περισσότεροι Ελληνες… Οταν σε εφημερίδα χωρίς δικό της πιεστήριο ο δημοσιογράφος έρχεται από το ρεπορτάζ στις 5:30 στη δουλειά (ακόμα και όταν δεν τρέχει ακόμα το ρεπορτάζ) και φτάνει το κείμενο στο συντάκτη στις 7 (διότι προηγείται και σύσκεψη των αρχισυντακτών) και ο συντάκτης μαζί με το γραφίστα πρέπει να τρέχουν να προλάβουν την ώρα, όπως καταλαβαίνεις όχι δημιουργική διάθεση δεν έχεις, αλλά σου φεύγει και κάθε μαγκιά… Καταντάς να φτιάχνεις πίτσες… όπως τις λέγαμε τις σελίδες…
Τέλος, σίγουρα η εφημερίδα, ανεξάρτητα από το πεσιμισμό μας, δεν θα σβήσει τελείως, όπως δεν έσβησε και το βιβλίο. Θα συνεχίσει να υπάρχει και θα βρει κάποιο τρόπο να σταθεί, αλλά αναγκαστικά θα μείνουν ελάχιστες. Δεν σηκώνει τόσες πολλές που υπάρχουν η ελληνική αγορά.
Αλλά δεν αρκεί μόνο το καλό layout. Ο Ελεύθερος Τύπος έκανε το πείραμα και απέτυχε. Διότι ένα έντυπο για να το αγοράσει ο άλλος χρειάζεται βαρβάτη δημοσιογραφία και “ταυτότητα”. Αυτό το κάτι δηλαδή που μαζί περυτίλιγμα και περιεχόμενο να την κάνουν μοναδική. Να έχει την δική της προσωπικότητα.
Ο Ελεύθερος τύπος είχε προσωπικότητα από άποψη layout, αλλά ήταν σούπα από άποψη περιεχομένου. Χωρίς στίγμα, χωρίς νεύρο.
Συμπληρώνω κάτι ακόμα. Ακόμα και το χάρτη που λες για τη συναυλία κάποιος θα προτιμήσει να το βρει στο διαδίκτυο τσάμπα, παρά να πάρει εφημερίδα.
Νομίζω ότι μόνο αν ο αναγνώστης νιώσει ότι μία εφημερίδα ασχολείται με πιο καυτά θέματα που τον απασχολούν και τον πληροφορεί πληρέστερα για πληροφορίες που δεν μπορεί να βρει αλλού θα μπει στον κόπο να την αγοράσει.
Ωστόσο συχνά υπάρχουν και άσχετοι σε θέσεις μέσα στις εφημερίδες που κάνουν τραγικά λάθη. Εγώ δεν ήμουν κάτι ιδιαίτερο, αλλά όταν είχα ακούσει ανώτερο μου να λέει να αλλάξουμε την πρώτη σελίδα για να φαίνονται καλά οι τίτλοι όταν διαβάζουν το φύλλο στην τηλεόραση το πρωί είχα καραφλιάσει. Τα Νέα για να αλλάξουν λογότυπο πήγαιναν σταδιακά σε αλλαγή χρώματος κι όχι απότομα. Ε, ο εν λόγω ήθελε αλλαγή από τη μία ημέρα στην άλλη και λογότυπου και συνολικά της πρώτης σελίδας ώστε να φαίνονται οι τίτλοι στην τηλεόραση. Αλλά αν είχε γίνει αυτό αίφνης ο τακτικός αναγνώστης δεν θα αναγνώριζε το έντυπο του. Θα του φαινόταν ξένο. Ευτυχώς μίλησα, παρότι κατώτερη και μετά τόλμησε να αντιδράσει και ο γραφίστας και δεν είχαμε κάνει αυτή την ηλίθια απότομη αλλαγή…
Α! Ξέχασα και κάτι που άκουσα σήμερα. Μεγάλο συγκρότημα (να μη λέω ονόματα…) αγόρασε ένα πρόγραμμα που δεν θα χρειάζονται πια γραφίστες για τις εφημερίδες. Θα υπάρχουν έτοιμα εναλλακτικά layout και ο συντάκτης θα ρίχνει κατευθείαν το κείμενο του και μόλις γεμίζει η στήλη του οκ, θα ακολουθεί άλλος κλπ. Κάπως έτσι μου το περιέγραψαν. Δηλαδή πάνε ουσιαστικά για κατάργηση και του συντάκτη ύλης και του γραφίστα για τις περισσότερες σελίδες. Μείωση κόστους και ξανά μείωση κόστους. Και το κάνει το μεγαλύτερο συγκρότημα… Αν αυτό αληθεύει καταλαβαίνεις πού πάει το πράγμα…